Tết nhảy người Dao một trong những lễ hội độc đáo của nước Việt Nam

Tết nhảy người Dao một trong những lễ hội độc đáo của nước Việt Nam

29-08-2018 84 Comments 275 Views

Khi đến du lịch tại Phú Thọ có một phong tục được xem là nét đặc trưng trong tinh hoa của người Việt Nam, đó là tết nhảy của người Dao. Đây là lễ nghi độc đáo nhất của người Dao trong dịp Tết Nguyên đán. Tết nhảy nhằm luyện binh tướng, tương truyền xa xưa tổ tiên người Dao ở đại lục Trung Hoa khi vượt biển vào Việt Nam, một số thuyền đã gặp gió bão, họ phải nhảy lên để xin thần tiên cứu giúp.

Ông Đặng Đình Điện, Trưởng bản người Dao ở bản Hạ Thành, xã Tân Lập, huyện Thanh Sơn Phú Thọ, cho biết, mỗi năm tết nhảy thường được tổ chức ở nhà cái nên cả bản phải hiệp thương xem nhà nào được tổ chức, thường là luân phiên. Bản đông người thì tổ chức tết nhảy ở nhiều nhà nên cả bản cứ luân phiên xúm lại làm giúp một nhà, vui như hội.

Tết nhảy người Dao

Tết nhảy người Dao

Bà con trong gia tộc, họ hàng làng xóm mang thức ăn đồ uống đến gia đình tổ chức tết nhảy, trước là chúc gia chủ một năm may mắn, sau là vui hội cộng đồng, cùng ăn thịt, uống rượu và nhảy múa, hát giao duyên. Mỗi đợt múa hát có khoảng 20 - 40 người tham gia, càng đông càng vui.

Thông thường mỗi lần tết nhảy như vậy, con trai, con gái trong bản có mặt đông đủ hết vì dịp này là tha hồ đầu mày, cuối mắt ngắm nhau rồi kéo nhau đi tình tự. Khi vào tết nhảy, tay trái người múa cầm một chiếc đóm, tay phải cầm một chiếc chuông để đánh nhịp.

Vừa múa họ vừa hát những bài hát cổ xưa mô phỏng từ quá trình người Dao vượt biển vào VN, quá trình mưu sinh trên đất mới, dựng vợ gả chồng, sinh con đẻ cái trong từng gia đình. Truyền thống dân tộc, truyền thống gia đình hằng năm được ôn lại trong dịp tết nhảy.

Ông Điện cho hay, thời gian gần đây phong trào tự biên, tự diễn trong lễ tết nhảy khá xôm do có các đoàn viên thanh niên tham gia, họ đã tự sáng tác những bài hát mới như cổ vũ phong trào kế hoạch hóa gia đình, động viên thanh niên lên đường nhập ngũ, hoặc ứng khẩu cả thơ Bút Tre nên lễ tết nhảy rất vui.

Tết của người Dao

Tết của người Dao

Ngoài ra, mỗi tháng người Dao có tục ăn tết như tháng giêng ăn tết nguyên tiêu hay gọi là rằm tháng giêng, tết hàn thực ngày 3/3 âm lịch, tết đoan ngọ 5/5 âm lịch, nên hầu như tháng nào trong nhà người Dao cũng có cỗ bàn linh đình và vui vẻ.

Cụ Lâm Thành, 86 tuổi, cho biết tục cấp sắc của người Dao có từ hàng trăm năm nay như lễ thành đinh của người dưới xuôi ngày trước. Cụ Lâm Thành cho hay năm nay gia đình cụ cũng làm lễ cấp sắc cho cháu đích tôn Lâm Văn Minh mới tròn 10 tuổi. Hỏi cụ lễ cấp sắc của Minh có to hơn lễ cấp sắc của cụ ngày xưa không, cụ Thành cười khà: Bây giờ đủ cái ăn, cái mặc rồi chứ có phải như ngày xưa chúng tôi đâu.

Hồi đó còn thực dân phong kiến nên chỉ có vài chai rượu, dăm ba con gà. Thế mà cũng có gia đình không lo nổi đâu, có người phải đến 50 tuổi mới làm được lễ cấp sắc đấy, tủi cực lắm. Năm nay làm lễ cho thằng Minh cũng đơn giản thôi, nhà sẵn gạo nếp, đủ gói một nồi bánh chưng, rượu độ mươi lít, lợn một con 50kg là cả bản say chuếnh choáng à.

Quang cảnh tết nhảy

Quang cảnh tết nhảy

Trong dịp Tết Nguyên đán các bản làng người Dao ở Phú Thọ còn có tục lệ làm lễ khoi tàn. Tục lệ người Dao thờ các cụ tổ từ chín đời đổ về. Bàn thờ lớn hay gọi là hồng lầu bắt đầu được thờ từ ở nhà trưởng tộc. Các nhà khác chỉ được thờ bàn thờ nhỏ để cúng ma nhà, ma ngoài mà thôi. Hồng lầu được thờ luân phiên mỗi nhà trong vài năm, khi bàn giao cho nhà người khác cùng dòng họ thì phải tổ chức lễ khoi tàn.

Các bàn thờ gốc của các họ người Dao đều có tranh thờ những con vật tổ. Như họ Lý thờ con chim cuốc, họ Triệu thờ con hươu, họ Bàn thờ con chim mỏ dài. Tuy nhiên tất cả 12 họ người Dao đều thờ chung bàn cẩu con chó là vật tổ của dân tộc mình. Mỗi khi nhà nào tổ chức lễ khoi tàn phải mua tranh và sắm bàn thờ mới.

Tin Liên Quan